Bóle głowy

Występują u dzieci tak samo często jak u dorosłych. Im młodsze dziecko, tym większe są trudności wykrycia bólów gło­wy. Małe dzieci najczęściej reagują na ból płaczem, rzadko same informują o jego obecności, nie potrafią go zlokalizować, ani też określić jego charakteru, stąd łatwo jest przeoczyć ten objaw choroby. Pomoc­na jest wtedy obserwacja zachowania się dziecka. Najlepiej zrobi to matka, obser­wując własne dziecko. U dziecka bólom głowy towarzyszą: cierpiący wyraz twarzy, niepokój lub pokładanie się, kręcenie gło­wą lub chwytanie się za głowę. Starsze dzieci potrafią już zlokalizować miejsce bólu, jego charakter i częstość występo­wania.

Drgawki pojawić się mogą także w prze­wlekłej niewydolności nerek. Również nadmierne nasłonecznienie całego ciała lub samej głowy, albo też przegrzanie dzie­cka, zbyt ciepłe ubranie w słabo przewiet­rzanym wózeczku mogą być przyczyną napadów drgawkowych. Napady drgawkowe u dzieci mogą rów­nież przebiegać pod postacią skłonów i wielu innych rodzajów drgawek. W każ­dym takim zaburzeniu należy zasięgnąć porady lekarza. Zaniedbanie objawów chorobowych pochodzących z ośrodko­wego układu nerwowego może mieć wpływ na dalszy rozwój dziecka.

Napady drgawkowe mogą także ujawniać się w zaburzeniach przemiany cukru w ustroju, w niedocukrzeniu krwi; wy­stępują u noworodków, wcześniaków oraz niemowląt urodzonych z niską wagą ciała, a u dzieci starszych w przebiegu cukrzycy, przy wadliwym stosowaniu diety podczas leczenia insuliną. W śpiączce cukrzycowej z przecukrzeniem krwi drgawki występują rzadziej. Różnicowanie obu tych stanów, śpiączki i niedocukrzenia, jest ważne dla podjęcia odpowiedniego leczenia. Każde tego typu zaburzenie wymaga porady le­karskiej.

Inne przyczyny napadów drgawkowych

Intensywność przemiany materii (metabo­lizmu) rosnącego ustroju dziecka warun­kuje nie spotykaną poza wiekiem dziecię­cym częstość napadów drgawkowych na podłożu zaburzeń metabolicznych. U no­worodków mogą już występować drgawki tężyczkowe, zwykle w pierwszych dniach życia, i związane są z przejściowym ob­niżeniem stężenia wapnia we krwi. Drga­wki są głównym objawem tężyczki. Tęży-czka pojawia się również u niemowląt i małych dzieci z czynną krzywicą, najczęś­ciej wczesną wiosną, lub na początku leczenia krzywicy witaminą D. W tężyczce drgawki są uogólnione, mogą też wystąpić skurcze mięśni twarzy, krtani i oskrzeli oraz dłoni i stóp. Podanie wapnia, witaminy D i odpowiednia dieta wyrównują zabu­rzenia gospodarki wapniowo-fosforano-wej.

Po napadzie drgawek padaczkowych chory zapada w sen, a po obudzeniu się nie pamięta, co się z nim działo. Takie objawy występują u dzieci starszych, a u małych napad może mieć mniej typowy charakter. Padaczka u dzieci w ponad połowie przypadków jest spowo­dowana uszkodzeniem mózgu już w życiu płodowym lub w czasie ciężkiego porodu, kiedy dochodzi do urazu mózgu, a w póź­niejszym okresie życia przez stłuczenie głowy. Rozpoznanie choroby polega na badaniu lekarskim i zapisie EEG. Padaczka z objawami małych napadów charakteryzuje się krótkotrwałym zaburze­niem świadomości bez objawów zwia­stunowych (poprzedzających). Trwa krót­ko 2—30 s, po czym następuje szybki powrót do pełnej świadomości, z pod­jęciem czynności wykonywanych przed napadem, a przerwanych w momencie jej wystąpienia. W tym typie padaczki wy­stępują charakterystyczne zmiany w zapi­sie EEG.